HABERLER

ASKER’İN ANISINA

Karikatürcüler Derneği Başkanı Metin Peker’in yazısı

 

O Asker’di. Lakabı askerdi. Ruhu askeri disiplini, çizgiye ve resme uyarladı. O disiplin içinde uyudu, uyandı; uyandı, uyudu…

Gencecik yaşlarda sıkıntılar, sürgünler, hapisler ile yüz yüze kaldı. Ne olmuştu, ne yapmıştı Asker Mehmet, yahut gerçek adıyla Mehmet Sönmez? 

Hiç. 

Sadece toplumcu düşlere, devrimci heyecanlara, heyecanlı çizgilere gönlünü yatırmıştı. İncelikler içindeki herkesi illaki cezalandırmak, bu ülkede “milli refleks”ti. Mehmet’te, o turnukiye takılmaktan kurtulamamıştı işte.

“Suç işler gibi resim yapmalı,” demişti, ünlü ressam Degas. Asker bu suçu işledi, zevkle işledi. Suç işlercesine resme ve çizgiye koştu… Oysa, onun sanatından doğan suçunun suçsuzluk ve masumiyet  olduğunu anlayamayanlar hışımla onu suçlu diye yaftaladılar.

O şimdi yok.

Asker yok.

Asker yok, ama çizgileri var, desenleri var.

Suçu var, sanatı var Asker’in.

Ama onu suçlu sayanlar yok ve hiç olmayacaklar…

Çizgilerin nazik efendisi Asker’in anısı önünde saygıyla eğiliyoruz…

 

 

Karikatürcüler Derneği Başkanı 

Metin PEKER

 

 

 

1944 yılında İstanbul’da doğdu. Çocukluğunun büyük bölümü ve gençlik yılları Ankara’da geçti. Bahçelievler Cumhuriyet Lisesi’nde öğrenciyken kitaplarla ve sol dünya görüşüyle tanıştı.

1963 yılında henüz lise öğrencisiyken bir grup arkadaşıyla çıkardıkları Dönüşüm gazetesini Kızılay’da satarken gözaltına alındı. Zaten sıkıntılı devam eden lise öğrenimini yarıda bırakarak askere gitti. Ankara’da askerliğini yaparken Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde Mehmet Ali Aybar’ın bir konferansında yakalanarak Ağrı’ya (Karaköse) sürüldü. Askerliği’ni Ağrı’da tamamladı, liseyi de orada dışarıdan bitirdi. “Asker Memet” lakabı o yıllardan kalmadır. Daha sonra dönem desenlerinde “Asker” imzasını kullandı.

Yıllar sonra Halkın Dostları dergisinin kapatılmasının nedenlerinden birisi de çizdiği desenlerdeki “Asker” imzasıdır. (Halkın Dostları dergisinde pek çok deseni vardır.)

 Askerlik dönüşü ilk ve son defa o zamanki adı ile Güzel Sanatlar Akademisi sınavlarına girdi, ancak kazanamadı. Akademi’ye girmeyi bir daha denemedi Ankara’da Sosyal Adalet, Ant, Emek dergilerine desenler çiziyor ve Türkiye İşçi Partisi Genel Merkez’inde çalışıyordu. 1969 yılında evlendi. 1971’de oğlu Ahmet doğdu. 12 Mart 1971’den sonra İstanbul’a taşındı. Siyasi olarak hayatının yoğun günleriydi. Bir süre sonra da tutuklandı. THKP-C davasında yargılandı, 1974 affına kadar tutuklu kaldı. 

1974 yılında hapisten çıktıktan sonra, aktif olarak siyasi hayat içerisine bir daha girmedi. Profesyonel olarak resim çalışmalarına başladı. Hapishane sonrası ilk resimlediği kitap, Can Yücel’in Bir Siyasinin Anıları’dır. Uzun hapislik yıllarının ardından bu kitap, hem Can Yücel hem de Mehmet Sönmez için oldukça özenilmiş bir çalışmadır.

Aynı yıl katıldığı 8. DYO Resim Yarışması’nda mansiyon, Uluslararası Nasreddin Hoca Şenliği karikatür yarışmasında başarı ödülleri aldı. Sırasıyla, May Yayınları ve Cem Yayınevi’nde çalıştı. Arkadaş Kitaplar’a çocuk kitapları resimledi. Küçük Kara Balık, Bir Şeftali Bin Şeftali, Sevdalı Bulut gibi kitapların kapaklarını ve daha pek çok kitap kapağını yayınevleri için tasarladı. Dergilere desenler çizdi. Zülfü Livaneli’nin Fransa’da basılan “Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz” albümünün kapağını yaptı.

 

1978’de yayınlanan “Nefti” albümünde Mehmet SÖNMEZ 1970-1974 arası yaşanan darbe dönemini, hapishane hayatını çizgileriyle belgeledi.

Karikatürcüler Derneği 2008 yılında Mehmet SÖNMEZ’in “Nefti” albümünü 4000 adet tıpkı basım olarak yayınlamıştır. Albüm Türkiye’deki tüm karikatürcülere ulaştırılmıştır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Can Yücel’in Adana Hapishanesi’nde yazdığı şiirlerden oluşan ve Ekim 1974’te yayınlanan Bir Siyasinin Şiirleri kitabının kapağını ve iç resimlemelerini Sönmez gerçekleştirmişti.

Kitaptaki şiirlerden “Sardunyaya Ağıt” 1979’da Yeni Türkü tarafından bestelendi ve grubun ilk uzunçalarları “Buğdayın Türküsü”nde yer aldı.

 

Seyre durduk tantanayı

Tutuklayıp sardunyayı

Attılar dipkapalıya

İkindiyin saat beşte

 

Desenleri Mehmet SÖNMEZ tarafından çizilen kitaplar.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bu dünyadan bir Mehmet SÖNMEZ (Asker Memet) geçti. 

 

BİTTİ…